Internationaal › Zweden · Laatst herzien 2026-05-16
Zweden — Karolinska en SBU
Samenvatting
Zweden behoort tot de landen die het Dutch Protocol voor minderjarigen hebben beperkt. Het Astrid Lindgren Kinderziekenhuis van het Karolinska Universiteitsziekenhuis besloot dat met ingang van 1 mei 2021 geen hormoonbehandeling (puberteitsremmers en cross-sekse hormonen) meer wordt gestart, behalve binnen een door de ethische toetsingscommissie goedgekeurde studie (bron). De SBU concludeerde in februari 2022 dat het bewijs onvoldoende is om de effecten van hormoonbehandeling te beoordelen (bron); de Socialstyrelsen gaf in december 2022 een zwakke negatieve aanbeveling voor puberteitsremmers en cross-sekse hormonen bij minderjarigen (bron).
1. Karolinska Universiteitsziekenhuis — beleid mei 2021
Het Astrid Lindgren Kinderziekenhuis (Karolinska) stelde in een richtlijn van april 2021, geldend vanaf 1 mei 2021, dat geen hormoonbehandeling (puberteitsremmers en cross-sekse hormonen) meer wordt gestart voor patiënten met genderdysforie en dat zij alleen mag plaatsvinden in een door de ethische toetsingscommissie goedgekeurde studie, gezien het gebrek aan bewijs over de gevolgen op lange termijn (bron). Een eerdere versie van maart 2021, geldend vanaf 1 april 2021, startte geen behandeling onder de 16 jaar en liet behandeling van 16- tot 18-jarigen alleen toe binnen goedgekeurd onderzoek (bron). Zie de uitgebreide samenvatting onder /evaluations/karolinska-2021/ (EN).1
2. SBU — systematische review (februari 2022)
Het Zweedse SBU (agentschap voor beoordeling van gezondheidstechnologie en sociale zorg) publiceerde op 22 februari 2022 rapport 342 over hormoonbehandeling bij kinderen en jongeren met genderdysforie. De bijbehorende systematische review vond geen gerandomiseerde studies en concludeerde dat het bewijs onvoldoende is om de effecten van hormoonbehandeling op psychosociale en mentale gezondheid, cognitie, lichaamssamenstelling en stofwisseling te beoordelen (bron).2 Zie /evaluations/sbu-2022/ (EN).
3. Socialstyrelsen — richtlijn december 2022
De Zweedse Socialstyrelsen (Nationaal Bestuur voor Gezondheid en Welzijn) publiceerde in december 2022 haar herziene nationale richtlijn voor de zorg voor kinderen en jongeren met genderdysforie. Daarin staat een zwakke negatieve aanbeveling voor puberteitsremmers, cross-sekse hormonen en mastectomie: de risico's wegen op groepsniveau waarschijnlijk zwaarder dan de voordelen, en behandeling kan in uitzonderlijke gevallen, bij voorkeur binnen onderzoek (bron).3
Zie ook
- Karolinska-beleidsdocument: Karolinska 2021 (EN)
- SBU-systematische review: SBU 2022 (EN)
- Vergelijkbare nationale beleidswijzigingen: Finland (EN), Noorwegen (EN), VK
- Wereldwijd overzicht: Status 2025 (EN)
- Internationale vergelijking — Zweden naast andere landen in tabel.
Voetnoten
- Astrid Lindgren Children’s Hospital (Karolinska). Guideline regarding hormonal treatment of minors with gender dysphoria (K2021-4144). April 2021, geldig vanaf 1 mei 2021.
- SBU. Hormone treatment of children and adolescents with gender dysphoria. Stockholm: SBU; 22 februari 2022. Rapport 342.
- Socialstyrelsen. Care of children and adolescents with gender dysphoria — Summary of national guidelines. Stockholm; december 2022.