Studies › 2006 · Laatst herzien 2026-05-16
Delemarre-van de Waal & Cohen-Kettenis (2006)
Clinical management of gender identity disorder in adolescents: a protocol on psychological and paediatric endocrinology aspects. Eur J Endocrinol. 2006;155(S1):S131–7.
Samenvatting
Dit artikel uit 2006 is de formele codificatie van het Dutch Protocol. Het beschrijft inclusiecriteria, diagnostische procedures, leeftijdsgrenzen (Tanner-stadium 2 voor GnRHa, 16 voor cross-seksehormonen, 18 voor chirurgie) en farmacologische details, inclusief doseringsschema's voor triptorelin. Het blijft de meest geciteerde primaire beschrijving van het protocol.
1. Inhoud van de publicatie
- Diagnostische criteria volgens DSM-IV-TR.
- Multidisciplinaire opzet (kinderpsychiater, klinisch psycholoog, kinderendocrinoloog).
- Inclusie- en exclusiecriteria — zie /protocol/inclusion-criteria/ (EN).
- Doseringsschema's voor triptorelin en leuproreline.
- Aanbevelingen voor follow-up en monitoring.
2. Methodologische status
De publicatie is een klinisch protocol, geen empirische studie: het beschrijft de methode, niet de uitkomsten. Empirische onderbouwing volgde in 2011 (de Vries et al., 1-jaar follow-up) en 2014 (de Vries et al., n=55-cohort).
3. Beperkingen
- Geen gerandomiseerd of gecontroleerd design.
- Steekproef in algemene termen beschreven; aantallen niet gespecificeerd.
- Geen formele meta-analyse of bewijsclassificatie.
Kritische noot
Dit artikel is herhaaldelijk geciteerd als bewijs voor het Dutch Protocol, maar bevat zelf geen uitkomstgegevens. Het is een methodebeschrijving. Toen het in 2006 verscheen in een Endocrine Society-supplement, was nog geen prospectief follow-uponderzoek beschikbaar. De combinatie van protocolomschrijving + supplementpublicatie + ontbrekende uitkomstgegevens is door critici aangewezen als de bron van de "bewijskloof" die in latere reviews werd vastgesteld.1
Zie ook
- Vorige publicatie: Cohen-Kettenis & van Goozen 1998 — eerste casus
- Volgende publicatie: de Vries et al. 2011 — eerste follow-up
- Terug naar Studies-overzicht
Voetnoten
- Biggs M. The Dutch Protocol for juvenile transsexuals: origins and evidence. J Sex Marital Ther. 2023;49(4):348–68.