Protocol › Exclusiecriteria · Laatst herzien 2026-05-16

Exclusiecriteria

Samenvatting

Volgens de Cass Review gold voor het oorspronkelijke Dutch Protocol als voorwaarde dat jongeren psychologisch stabiel waren, zonder ernstige comorbide psychiatrische stoornissen die het diagnostische proces konden verstoren, en dat het gezin steun gaf. Een Nederlandse studie vond autisme bij 7,8 procent (16 van 204) van de kinderen en adolescenten die naar de genderkliniek waren verwezen (de Vries 2010). Zie ook /nl/protocol/inclusiecriteria/.

1. Klinische exclusiecriteria

Ernstige comorbide psychiatrische stoornis die het diagnostische proces kon verstoren (bron).¹
Ontbrekende steun van het gezin (bron).

2. Autismespectrumstoornis

In een studie onder 204 kinderen en adolescenten die naar de Nederlandse genderkliniek waren verwezen, werd bij 7,8% (16 kinderen) een autismespectrumstoornis vastgesteld (bron).² De Cass Review nam samengevoegde gegevens uit negen landen op waarin 9 procent van de naar genderklinieken verwezen kinderen en jongeren een autismediagnose had, met een spreiding van 0 tot 26 procent tussen de studies (bron).³ Zie ook /international/united-kingdom/ (EN).

3. Aandachtspunten in de praktijk

Volgens de Cass Review 2024 is de aanpak van het Dutch Protocol later uitgebreid naar een bredere groep adolescenten die niet aan de criteria van de oorspronkelijke Nederlandse studie zou hebben voldaan (bron). Dit punt wordt uitgebreider besproken bij /international/spread/ (EN).

Kritische noot

Kinderen en jongeren die naar genderklinieken worden verwezen, hebben volgens de Cass Review 2024 vaker psychische problemen dan de algemene bevolking, waaronder autisme; het rapport spreekt van een hoge prevalentie van neurodiversiteit in deze groep. De Cass Review beveelt aan dat elke verwezen jongere een brede beoordeling krijgt, met screening op ontwikkelingsstoornissen zoals autisme en een beoordeling van de psychische gezondheid (bron).⁴

Zie ook

Inclusiecriteria — wie wél in aanmerking kwamen volgens het oorspronkelijke protocol.
Steensma et al. (2013) — desistance — kinderdysforie die spontaan afneemt zonder behandeling.
Cass Review (2024) (EN) — aanbevelingen over comorbiditeit en ASS-screening.
Levine — kritiek (EN) — heroverweging van toelatingscriteria.
Internationale verspreiding (EN) — hoe inclusie- en exclusiecriteria bij adoptie zijn versoepeld.

Voetnoten

Delemarre-van de Waal HA, Cohen-Kettenis PT. Clinical management of gender identity disorder in adolescents. Eur J Endocrinol. 2006;155(S1):S131–7.
de Vries ALC, Noens ILJ, Cohen-Kettenis PT, et al. Autism spectrum disorders in gender dysphoric children and adolescents. J Autism Dev Disord. 2010;40(8):930–6.
Cass H. Independent review of gender identity services for children and young people: final report. NHS England; april 2024.
Cass H. Final report. NHS England; 2024.