Sectie I · Laatst herzien 2026-05-16
Het Dutch Protocol
Wat het protocol formeel beweert te zijn, waar het werkelijk vandaan komt, en welke aannames nooit zijn getoetst.
Wat hier wordt gedocumenteerd
Deze sectie beschrijft het Dutch Protocol zoals geformuleerd door de oorspronkelijke VUmc-auteurs: een gefaseerd traject van puberteitssuppressie, cross-sekse hormonen en chirurgie bij adolescenten. We beschrijven het niet om het te onderschrijven, maar om te laten zien op welke aannames een wereldwijd toegepaste behandeling rust. De onafhankelijke evaluaties sinds 2020 (Cass, SBU, NICE, COHERE, Ukom) beoordeelden de bewijskracht onder deze aannames als zwak; NICE noemde die voor puberteitsremmers "very low certainty" (bron), en de Gezondheidsraad (2026) noemt haar laag tot zeer laag (bron). Lees elke claim hieronder samen met de beoordeling in /evaluations/ (EN) en /debate/scientific-criticism/ (EN).
Subpagina's
- Definitie — wat het protocol formeel beweert te zijn
- Oorsprong — Cohen-Kettenis, Utrecht 1987, casus 1998, VUmc-studie 2011
- De drie fasen — psychologische evaluatie, puberteitssuppressie, cross-sekse hormonen
- Leeftijdscriteria — Tanner-stadia, leeftijdsgrenzen oorspronkelijk en verruimd bij de uitrol
- Inclusiecriteria — voorwaarden van het oorspronkelijke protocol; later toegepast op een bredere groep
- Exclusiecriteria — psychiatrische comorbiditeit en autisme; later toegepast op een bredere groep
- Geïnformeerde toestemming — hoe toestemming oorspronkelijk was geregeld; waarom critici het effectief onmogelijk noemen
- Follow-up — meetmomenten tot minstens 1 jaar na de operatie; langetermijngegevens ontbreken
- Veranderingen in de tijd — hoe het origineel werd opgerekt
- Huidige status Nederland — Nederland zet de zorg voort terwijl de Kwaliteitsstandaard wordt herzien
Gerelateerd
- Wetenschappelijke basis — de bewijsbasis.
- Evaluaties (EN) — wat onafhankelijke beoordelaars concluderen.
- Internationale vergelijking (EN) — alle landen in tabelvorm.
- Tijdlijn (EN) · FAQ · Woordenlijst (EN)